Viêm mũi xoang dị ứng là gì?

Bệnh viêm xoang mũi dị ứng được coi là phản ứng của cơ thể để chống lại sự xâm nhập của những chất lạ vào trong niêm mạc hệ hô hấp. Các biểu hiện thường thấy như nghẹt mũi, chảy nước mũi, đau nhức các hốc xoang, mệt mỏi, hắt hơi… có cảm giác như bị “cảm”, rối loạn giấc ngủ. Khi bệnh không được điều trị, hoặc điều trị không đúng sẽ gây biến chứng thành viêm xoang mủ, bội nhiễm, hen phế quản… thì việc điều trị sẽ trở nên khó khăn, vì vậy cần có những kiến thức cơ bản để phòng và điều trị bệnh kịp thời.

Bệnh viêm xoang mũi dị ứng là gì?

Viêm xoang mũi dị ứng là phản ứng của cơ thể trước những chất lạ( dị nguyên) xâm nhập vào cơ thể đặc biệt là qua đường hô hấp. Cơ thể khi đó sẽ tạo ra các kháng nguyên để chống lại các dị nguyên. Và phản ứng giữa các dị nguyên và kháng nguyên sinh ra các chất trung gian hóa học ( histamin,…)– Các chất này gây ra bệnh viêm mũi dị ứng.

Viêm mũi dị ứng là bênh khá phổ biến hiện nay. Đặc biệt là sự biến đổi khí hậu cũng như tình trạng ô nhiễm môi trường ngày một gia tăng làm số lượng người bị viêm mũi dị ứng ngày một nhiều hơn.

Tại Việt Nam do ảnh hưởng của thời tiết phức tạp, không khí bị ô nhiễm… là những nguyên nhân chủ yếu gây bệnh và làm cho bệnh nặng hơn. Bệnh không mang tính chất nguy hiểm, cấp cứu nhưng ảnh hưởng trực tiếp tới năng suất công việc và khiến bệnh nhân khó chịu trong 1 thời gian dài, ảnh hưởng tới sức khỏe và tiền bạc.

Phân loại viêm xoang mũi dị ứng

Viêm xoang mũi dị ứng được chia làm 3 loại như sau:

Viêm xoang mũi dị ứng theo mùa: Bệnh tái phát theo mùa . Chẳng hạn vào mùa thu đông, không khi hanh khô kết hợp khói bụi làm bệnh dễ tái phát hơn.

Viêm mũi dị ứng quanh năm: Thể bệnh này xuất hiện quanh năm chứ không theo mùa, thời tiết hay các nguyên nhân khác.

Viêm mũi do nghề nghiệp: Một số ngành nghề tiếp xúc thường xuyên với các chất gây khói bụi và ô nhiễm nặng…dẫn tới hiện tượng dị ứng.

Nguyên nhân gây bệnh

Hiện tượng viêm mũi dị ứng biểu hiện khi có các dị nguyên- vật thể lạ xung đột với kháng thể trong cơ thể. Các dị nguyên thường gặp trong cuộc sống được liệt kê dưới đây:

  • Bụi nhà, lông động vật, phấn hoa, nấm mốc, côn trùng, khói thuốc lá, thuốc lào, các loại hóa chất, các loại mỹ phẩm, các loại sơn, vôi, ve…
  • Các thức ăn theo đường tiêu hóa như hải sản, tôm, cua…
  • Các thuốc trong điều trị y học, gây tê, gây mê, kháng sinh…
  • Môi trường ô nhiễm, thời tiết thay đổi, mưa bão… là yếu tố gây viêm mũi dị ứng
  • Các nhân tố khác như độc tố của vi khuẩn, nấm do các nhiễm trùng mạn tính (ổ viêm) ở xoang mũi, amiđan, răng, lợi miệng…

Ngoài ra, yếu tố để bệnh phát triển thuận lợi đó chính là  sự dị hình của mũi, vách ngăn như vẹo, gai, mào vách ngắn.

Một số yếu tố tiền sử của gia đình cũng là nguyên nhân gây bệnh:

  • Trong gia đình có người bị hen, nổi mề đay, những cá nhân bị dị ứng dễ nhạy cảm kích thích với các yếu tố ngoại lai, dị nguyên.
  • Tiểu sử gia đình có người hay bị dị ứng, nếu các bà mẹ bị dị ứng thì còn cái có thể bị dị ứng theo (tới 65%)
  • Một nghiên cứu của nước ngoài đã đề cập đến vấn đề: dị ứng thường xuất hiện trên các cơ thể có rối loạn chuyển hóa, các rối loạn của gan, rối loạn thần kinh thực vật, rối loạn nội tiết, rối loạn tâm lý, tâm thần hoặc một số sản phẩm công nghiệp (sợi tổng hợp, khí ga, mỹ phẩm).

Triệu chứng, biểu hiện viêm xoang mũi dị ứng

Viêm xoang mũi dị ứng có các biểu hiện chính như sau:

  • Ngạt mũi, hắt hơi, chảy nước mũi (thông thường là chảy mũi loãng trong)
  • Đau nặng đầu, cảm giác ù và đầy tai
  • Đau họng và xuất tiết dịch xuống họng kéo dài
  • Ho khan, khản giọng gây đau họng, méo giọng
  • Cảm giác giống người bị “cảm” kéo dài: thường xuyên hắt hơi thành tràng dài, đau đầu, mệt mỏi toàn thân…
  • Bị rối loạn giấc ngủ, có thể có hiện tượng ngáy.
  • Mất mùi và rối loạn vị giác, khó tập trung
  • Ngứa, đỏ, chảy nước mắt, phù nề thâm quầng mí mắt.

Điều trị viêm mũi dị ứng

Mục tiêu của việc điều trị đó chính là giảm triệu chứng và tránh tiếp xúc với các tác nhân gây dị ứng. Dưới đây là các phương thức căn bản để điều trị chứng bệnh này:

  1. Tránh tiếp xúc với tác nhân gây kích thích – là phương thức đặc hiệu. Xong khó áp dụng do khó xác định được nguyên nhân gây bệnh.

Xét về mặt khoa học thì việc điều trị giúp tránh các tác nhân gây kích thích và kiểm soát môi trường sống. Bạn có thể dự phòng bệnh bằng một số cách sau:

  • Đeo khẩu trang, rửa mũi bằng nước muối sinh lý, tắm gội sạch sẽ sau khi ra bên ngoài trời
  • Vệ sinh nhà cửa và các đồ dùng trong nhà sạch sẽ và phơi khô dưới ánh nắng mặt trời
  • Không nên dùng thảm và nệm ghế bằng vải.
  • Không nuôi chó mèo hoặc những vật có lông khác trong nhà
  • Hạn chế chơi thú bông nếu trẻ bị dị ứng
  • Hạn chế tiếp xúc với khói thuốc, khói xe, nước hoa hoặc các chất nặng mùi khác.
  • Nếu bị dị ứng nghề nghiệp, nếu không thể đổi nghề, người bệnh nên dùng khẩu trang, mặt nạ hoặc sử dụng các vật liệu thay thế.
  1. Sử dụng thuốc điều trị

Phần lớn các trường hợp viêm mũi dị ứng đều đáp ứng điều trị bằng thuốc. Sử dụng thuốc chống viêm, kháng histamine, co mạch… có thể dùng đơn độc hoặc kết hợp.

Tuy nhiên việc lạm dụng thuốc kéo dài, hoặc tùy ý sử dụng thuốc không theo hướng dẫn của thầy thuốc có thể dẫn tới tình trạng nghẹt mũi nặng hơn, viêm xoang mũi do thuốc, nghiện thuốc… khiến bệnh trở nên khó điều trị.

3.Miễn dịch liệu pháp

Sau khi biết chính xác là dị ứng với loại kháng nguyên nào người bệnh sẽ được tiêm chất kháng nguyên gây bệnh  với liều lượng tăng dần và làm cho cơ thể thích ứng dần với chất đó và không dị ứng nữa

Tỷ lệ thành công của phương pháp này là 80-90% (có hiệu quả cao nhất với các trường hợp dị ứng do phấn hoa, bụi nhà và lông chó mèo). Nhưng thời gian điều trị khá dài từ 4 – 5 năm mới đạt hiệu quả mong muốn và triệu chứng chỉ bắt đầu cải thiện rõ sau 6-12 tháng.

  1. Cấy chỉ điều trị viêm mũi xoang – phương pháp điều trị miễn dịch không đặc hiệu.

Tỷ lệ thành công của phương pháp này là rất cao. Đặc biệt thành công với những ca dị ứng không rõ nguyên nhân. Chỉ catgut- chỉ tự tiêu: bản chất là 1 protein lạ, khi đưa vào cơ thể dưới tác dụng của kinh lạc và các huyệt đạo sẽ kích hoạt hệ thống miễn dịch của cơ thể với tất cả các tác nhân bên ngoài. Từ đó tạo nên tác dụng chữa bệnh theo cơ chế miễn dịch tự nhiên của cơ thể.

Nhược điểm của phương pháp cấy chỉ: bệnh nhân dị ứng với chính thành phần chỉ tư tiêu đưa vào cơ thể. Tuy nhiên đây là trường hợp hạn hữu và chưa từng gặp suốt gần 30 năm trong nghề của bác sỹ Thúy Oanh chia sẻ.

Chế độ dinh dưỡng với bệnh nhân viêm khớp dạng thấp.

Viêm khớp dạng thấp: Những thức ăn nên dùng và cần tránh.

Viêm khớp dạng thấp là bệnh tự miễn với sự tham gia của nhiều yếu tố gây nên một tình trạng viêm không đặc hiệu mạn tính tại các màng hoạt dịch khớp. Biểu hiện của bệnh là các triệu chứng sưng nóng đỏ đau tại các khớp không cố định: khớp bàn tay, bàn chân, bàn ngón chân, bàn ngón tay, khớp cổ tay, cổ chân, khớp khủy tay, khớp gối… diễn biến bệnh kéo dài, hay tái phát, để lại hậu quả nặng nề là dính khớp và biến dạng khớp, tỷ lệ tàn phế cao, làm ảnh hưởng tới sinh hoạt, lao động và sản xuất.

Việc dùng chế độ dinh dưỡng để thay thế thuốc hoàn toàn trong lúc đang viêm khớp là quan niệm thiếu thực tế. Nhưng áp dụng cách ăn uống một cách chọn lọc nhằm thu ngắn thời gian phải dùng thuốc là điều hoàn toàn khả thi.

Những thực phẩm tốt cho bệnh nhân viêm khớp dạng thấp.

  1. Sữa và thực phẩm chế biến từ sữa: là loại thực phẩm chứa nhiều dinh dưỡng nhất. Do đó nên hạn chế với những bệnh nhân thừa cân. Trong sữa có nhiều Caxi. Đây là thành phần ưu tiên hang đầu chống loãng xương, giúp xương chắc khỏe. Nếu không uống sữa tươi có thể thay thế bằng các chế phẩm từ sữa: phô mai, sữa chua, váng sữa…
  2. Các loại thịt cua cá và xương động vật: Cung cấp hàm lượng lớn Omega 3 va canxi giúp cho người bệnh mắc viêm khớp dạng thấp các khớp xương luôn chắc khỏe.
  3. Ngũ cốc: đậu tương, các loại hạt… là những thực phẩm chứa nhiều vitamin và khoáng chất giúp tăng miễn dịch, tăng đề kháng, làm chậm quá trình viêm khớp dạng thấp, hạn chế sự tiến triển của viêm và giúp khớp ổn định lâu dài hơn.
  4. Rượu vang: 1 số khoa học đã chứng minh rẳng: rượu vang có công dụng hữu hiệu trong việc ngăn chặn sự phát triển của các triệu chứng sưng nóng, giảm nguy cơ dính khớp, tàn phế khớp.
  5. Rau xanh và hoa quả tươi: Một số hoa quả như: đu đủ, dứa, cam, chanh, bưởi… Các loại hoa quả chứa nhiều vitamin C, cung cấp lượng men kháng viêm, kích thích tế bào sụn sản sinh colaggen ( thành phần protein chủ yếu của gân, sụn và xương). Trong chuối có rất nhiều Kali, đây là chất điện phân ngăn ngừa mất caxi của cơ thể. Ăn 1 trái chuối mỗi ngày để xương khớp chắc khỏe.
  6. Trà xanh: có chứa những chất chống Oxy hóa giúp giảm nguy cơ loãng xương và chống viêm hiệu quả. Tuy nhiên bạn cũng không nên uống quá 3 cốc trà/ ngày, không uống vào chiều muộn để tránh gây mất ngủ, căng thẳng thần kinh.

Những thực phẩm bệnh nhân viêm khớp dạng thấp nên tránh

  1. Chất béo có nguồn gốc từ mỡ động vật: những thực phẩm này làm tăng lượng mỡ trong máu gây viêm tấy ở mặt trong bao khớp gây bất lợi, trầm trọng them cho quá trình viêm tấy tại khớp.
  2. Bánh kẹo đồ ngọt: Sau khi ăn vào cơ thể sẽ chuyển hóa thành các chất axit từ đó làm giảm tác dụng của các chất chống viêm. không lạm dụng đường (< 20g/ngày)…
  3. Đồ cay nóng: đồ nếp, gừng xả, ớt… làm tăng quá trình viêm tại khớp.
  4. Kiêng ăn phủ tạng động vật, hạn chế chất béo, không nên ăn thực phẩm quá mặn (lượng muối không quá 10g/ngày).

Người bệnh viêm khớp dạng thấp thường thấy mệt mỏi, cứng các khớp xương vào buổi sáng. Vì vậy, bệnh nhân viêm khớp dạng thấp cần ăn sáng đầy đủ để  tăng thêm sức lực. Ngoài 3 bữa chính trong này, bác nên ăn thêm 2-3 bữa phụ với các thực phẩm giàu năng lượng. Theo đó, thức ăn càng đa dạng càng tốt. Ăn nhiều rau củ quả, thực phẩm giàu chất xơ. Kết hợp với chế độ tập luyện và vận động khớp thích hợp